چالشهای سرمایهگذاری در ایران دیگر تنها به تامین مالی، نوسانات اقتصادی یا پیچیدگیهای محیط کسبوکار محدود نمیشود. در اقتصاد امروز، بخش بزرگی از ارزش شرکتها از داراییهایی خلق میشود که قابل لمس نیستند؛ از برند و مالکیت فکری گرفته تا فناوری، داده، نرمافزار و سرمایه دانشی. با این حال، ناکافی بودن زیرساختهای حقوقی و مالی مناسب برای شناسایی، ارزشگذاری و حمایت از این داراییها، سرمایهگذاری در نوآوری را با موانع جدی روبهرو کرده و انگیزه بنگاهها برای حرکت به سمت اقتصاد دانشبنیان را کاهش داده است.
این در حالی است که بسیاری از کشورهای منطقه با اصلاح قوانین، توسعه نظام مالکیت فکری، جذب سرمایه و حمایت از شرکتهای فناور، در تلاشاند خود را به هابهای نوآوری، فناوری و سرمایهگذاری در غرب آسیا تبدیل کنند. اگر ایران نتواند همگام با این تحولات، بسترهای لازم برای شکلگیری و بهرهبرداری از داراییهای نامشهود را فراهم کند، خطر عقبماندن از رقابت منطقهای و از دست دادن فرصتهای خلق ارزش بیش از هر زمان دیگری جدی خواهد بود.
در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که مهمترین موانع توسعه داراییهای نامشهود در ایران چیست؟ آیا بوروکراسی در مسیر ثبت اختراع، ضعف نظام مالکیت فکری، مشکلات برندسازی، محدودیتهای بینالمللی، نبود سازوکارهای تامین مالی و ارزشگذاری این داراییها، یا چالشهای گستردهتر محیط کسبوکار، بیشترین آسیب را به نوآوری و سرمایهگذاری وارد کردهاند؟ و مهمتر از همه، چه اصلاحاتی میتواند مسیر حرکت اقتصاد ایران به سوی خلق ارزش از دانش و فناوری را هموار کند؟ آیا نهادهای جدید –مطابق ظرفیتهای این صنعت، میتوانند راه حلی برای کندی روند بوروکراتیک دولت در قانونگذاری نوآوری باشند؟ «باشگاه اقتصاددانان» با هدف واکاوی این مساله، پای صحبت فعالان بخش خصوصی، صاحبنظران و نماینده دولت نشسته است تا ابعاد مختلف جایگاه داراییهای نامشهود در اقتصاد ایران، موانع توسعه آن و راهکارهای سیاستی برای تبدیل نوآوری به موتور رشد و رقابتپذیری بنگاههای ایرانی را بررسی کند.
منبع: دنیای اقتصاد